Sinds ik in de bib werk én nu ook op basisscholen kom, lees ik meer en meer kinderboeken. Sommige zijn gewoon leuk, spannend, grappig, vol avontuur … Gewoon boeken dus waarvan je weet dat een kind ze graag zal lezen. Af en toe kom ik ook een boek tegen dat me echt naar de keel grijpt. Wolfgang (buitengewoon) van Laia Aguilar is zo’n boek.
Ik ben elf jaar oud en ik ben geen spons. Porifera (de Latijnse naam voor sponzen) zijn de minst intelligente dieren in de onderwaterwereld. Ze hebben geen schedel, geen gedifferentieerd weefsel en geen neuronen. Dus als ik zeg dat ik geen spons ben, bedoel ik dat ik niet zo ben als de meeste mensen om mij heen, die een wat lager IQ hebben. Ik noem ze ook wel leeghoofden. Of honderd min. Of doorsnee. Of normaal en gewoontjes. En dat is vrijwel iedereen die je in deze wereld tegenkomt.
Die eerste zinnen uit het boek geven meteen een treffend beeld van Wolfgang. Hij is niet zoals de meeste kinderen en vindt zichzelf – zoals de titel zegt – buitengewoon. Hij is buitengewoon slim en ook buitengewoon begaafd op de piano. Zijn kijk op ‘gewone mensen’ (de sponzen of honderd minnen) is al even buitengewoon. En dat zorgt voor een verhaal dat tegelijk ontwapenend is én soms keihard binnenkomt.
We leren Wolfgang kennen op een slecht moment in zijn leven. Zijn moeder is plots overleden en hij moet bij zijn vader gaan wonen. Tot voor kort kende hij de man niet. Het eerste contact verloopt niet vlekkeloos. Het helpt ook niet dat zijn oma het niet met zijn vader kan vinden. Wolfgang droomt ervan een groot pianist te worden en wil auditie doen aan het beste conservatorium van de wereld. Alleen: dat staat in Parijs en Wolfgang woont in Barcelona. Toch is hij vastbesloten er te geraken en hij is er zelfs redelijk zeker van dat hij ook toegelaten zal worden.
Dat brengt me meteen bij het bijzondere karakter van Wolfgang. Zijn hele elfjarige leven heeft hij van zijn moeder gehoord hoe speciaal hij is, hoe slim, hoe goed in alles wat hij doet en je kan het hem dan ook helemaal niet kwalijk nemen dat hij daar rotsvast van overtuigd is. Omdat het verhaal vanuit zijn perspectief verteld wordt, levert dit vaak hilarische taferelen en gedachten op. Maar Wolfgang blijft een kind van elf, dus loopt hij vaak tegen grenzen aan. Hoe vindingrijk hij ook is, soms moet hij in een volwassene toch zijn meerdere erkennen en dat vindt hij verschrikkelijk moeilijk. Ik heb het hele boek door enorm met de jongen meegeleefd.
Maar ook met de vader, want ondanks het feit dat hij Wolfgang en zijn moeder indertijd verlaten heeft, voel je aan alles dat hij het nu wel goed wil doen. Zijn zoon is echter geen doorsnee kind en als je nog nooit als vader geoefend hebt, is hij wel een serieuze uitdaging. Je voelt zijn onmacht, maar ook zijn vastberadenheid om het nu wel goed te doen. Dat oma daar haar twijfels over heeft, is even goed te begrijpen. Zij heeft haar dochter en kleinzoon al die jaren wel gesteund en zij kent Wolfgang zoals hij is. Ze geeft de vader weinig krediet en dat zorgt voor de nodige psychologische spanning.
Hoewel dit boek geschreven is voor lezers vanaf een jaar of negen, ben ik ervan overtuigd dat het ook het hart van veel volwassenen zal stelen. Kinderen geeft het een inkijk in het hoofd van een autistische jongen (zonder dat dit expliciet genoemd wordt) binnenin een avontuurlijk verhaal. Bovendien wordt de breuk tussen Wolfgangs ouders niet alleen vanuit zijn standpunt beschreven, maar ook voor de motieven van de volwassenen is er ruimte. En dat allemaal op kindermaat, daar zorgt de vertelstem van Wolfgang voor.
Ook geestelijke gezondheid is in het boek een belangrijk thema. Dat wordt mondjesmaat duidelijk doorheen het verhaal. De trigger warning op de eerste pagina’s is geen overbodige luxe. Zeker naar het einde toe wordt het verhaal behoorlijk heftig. Ook dat is een reden waarom het bij mij zo bleef hangen.
Wolfgang (buitengewoon) is een buitengewoon boek over een bijzondere jongen. Misschien vind je hem in het begin niet eens sympathiek, maar tegen dat je de laatste bladzijde omslaat wil je de jongen alleen nog in je armen sluiten (hoewel hij dat zelf waarschijnlijk niet zo leuk zou vinden). Het is een boek waar ik nog veel en vaak over zal spreken, want het is een van de fijnste kinderboeken die ik in de afgelopen jaren las.
Wolfgang (buitengewoon) | Laia Aguilar | Uitg. De Fontein (2026) | 159 pp. | Vert. uit het Spaans door Hendrik Hutter
Met dank aan de uitgeverij voor het recensie-exemplaar.
Geef een reactie