Ik weet niet hoe dat precies in zijn werk gaat, maar Charlotte Brugman schreef een Storytel Original. Hoe leuk is het niet als dat verhaal plotseling opgepikt wordt door een uitgeverij als Luitingh-Sijthoff en je zomaar je eigen boek in de winkel kan zien liggen. Ik kan er alleen maar van dromen, maar het overkwam Charlotte Brugman wel met haar dystopische klimaatthriller KlimAX.
Die titel is trouwens bijzonder goed gekozen. We schrijven 2123. In deze niet zo verre toekomst is de mens erin geslaagd de wereld net niet om zeep te helpen. Een uitgekiend beloningssysteem, AX genaamd, moet ervoor zorgen dat de mensheid vanaf nu zorg draagt voor de planeet. Wie zijn best doet wordt beloond met gedragspunten. Hoe meer punten, hoe hoger je status en hoe meer privileges je kan verkrijgen. Finn en Dunya groeien in dit systeem op. Beiden volgen een programmeursopleiding aan het prestigieuze Thunberg-college. Voor Finn lijkt dit vanzelfsprekend; hij is namelijk een ‘kenner’ met zijn groene status. Dunya daarentegen heeft een oranje status en wordt daarom een klimaatketter genoemd. Toch slagen ze er uiteindelijk allebei in om te strijden voor de wereldtitel programmeren. En net daar gaan de poppen aan het dansen.
KlimAX heeft een beetje van alles. Om te beginnen doet alles rond AI, programmeren, hacken … heel sciencefiction aan. De computertermen vliegen je soms om de oren en de vervoermiddelen zijn ook super gesofisticeerd. Anderzijds is het zeker ook dystopisch: de manier waarop de samenleving georganiseerd wordt, de manier waarop de wereld eruit ziet na een wereldwijde natuurramp … Wat hier leuk is, zijn de kleine prikjes naar de wereld van vandaag die Brugman in het verhaal verstopt heeft. Door het verhaal maar één eeuw in de toekomst te verplaatsen, wordt de urgentie en de what if nog meer voelbaar.
De titel en het achterplat doen misschien vermoeden dat dit boek alleen over het klimaat gaat, maar dat is eigenlijk maar het kader waarbinnen het echte verhaal zich afspeelt. De manier van leven is het gevolg van de klimaatramp, maar dat gegeven wordt zowel door de auteur als haar personages uitgebuit. Ik kan hier niet te diep op ingaan zonder te veel van de inhoud te verklappen, maar je merkt het vanzelf wel als je het boek leest. Ik vind dat Charlotte Brugman dit op een heel knappe manier doet.
Verschillende thema’s komen in het boek aan bod. Er is dus de klimaatkwestie, maar daarnaast gaat het vooral over klassenongelijkheid, privacy en de gaven en gevaren van kunstmatige intelligentie. Het gaat over familie en idealen, maar ook over uitbuiting en verraad. En wie zijn geschiedenis een beetje kent, zal dingen herkennen die we echt niet opnieuw willen meemaken.
En dan zou ik bijna nog vergeten te melden dat dit vooral een razend spannende thriller is. Al vanaf de eerste zinnen zit je op het puntje van je stoel. Je wordt het verhaal ingezogen (en met alle computertermen die in het begin om je oren vliegen heb je bijna het gevoel cyberspace ingezogen te worden). Rustpauzes zijn er nauwelijks, de spanning blijft opbouwen tot een apotheose die ik zo verfilmd zie worden.
Volgens mij is dit een boek dat heel veel jongeren kan aanspreken en dat zeker bruikbaar is om de discussie over verschillende onderwerpen te openen. Een aanrader voor elke klas- of schoolbibliotheek in het middelbaar onderwijs.
KlimAX | Charlotte Brugman | Uitg. Luitingh-Sijthoff (2024) – en oorspronkelijk een Storytel Original (2023) | 285 pp. | Voor lezers vanaf 12 à 13 jaar
Met dank aan de uitgeverij voor het recensie-exemplaar.
Geef een reactie