Ontmoetingen – Mattias Edvardsson op de Scandi Crime Night van uitgeverij Luitingh-Sijthoff

Bij sommige uitnodigingen moet je geen halve tel nadenken. Dat was het geval toen ik een e-mail kreeg van uitgeverij Luitingh-Sijthoff. Ze zochten 100 deelnemers voor hun Scandi Crime Night, een online leesclub met niemand minder dan Mattias Edvardsson, auteur van Een heel gewoon gezin (2018) en het pas verschenen Goede buren.

De leesclub

Uiteindelijk zaten we met een stuk of 50 aan ons computerscherm gekluisterd. Om klokslag zeven uur opende de Teams’vergadering’. Hedda Sanders van de uitgeverij praatte alles vlot aan elkaar en zorgde ervoor dat iedereen die dat wilde aan het woord kon komen.

Uiteraard hadden we het hoofdzakelijk over de boeken. Om spoilers te vermijden, ga ik daar niet dieper op in. Hieronder vind je wel van elk boek een korte bespreking (zonder spoilers). Even interessant was de babbel met de auteur. Als schrijfstudent vind ik het altijd interessant te horen hoe een ‘echte’ auteur werkt en zijn werk ervaart. Het eerste wat ik onthouden heb, is dat hij aan heb begin van zijn schrijfproces nog niet precies weet hoe alles zal verlopen. Hij begint te schrijven en ziet wel wat er gebeurt. Zo wist hij wel al dat Goede buren over Fabian zou gaan, maar hij wist nog niet wat die allemaal zou meemaken. Dat betekent ook dat het boek geschreven is zoals het gepubliceerd is. Voor wie het leest: het verhaal verspringt voortdurend zowel van tijd- als vertelperspectief. Het spreekt voor zich dat Edvardsson hele stukken achteraf heeft moeten overdoen om alles te laten kloppen. Knap als je zoiets kan.

Over zijn schrijfritueel kwamen we te weten dat hij er een strak werkritme op nahoudt. Omdat hij het schrijven vroeger combineerde met een job in het onderwijs, heeft hij van begin af aan geleerd om alle tijd die hij had ook werkelijk te benutten. Tijdens het schrijven wil hij geen afleiding. Zijn ‘schrijfhok’ heeft zelfs geen ramen.

Zoals ik al zei vind ik een kijkje in het leven van een auteur altijd heel boeiend.

Een heel gewoon gezin

De reden waarom ik absoluut aan de leesclub wou deelnemen en heel benieuwd was naar Goede buren, lag bij zijn vorige boek. Dat vond ik enorm goed.

Een vader, een moeder en een dochter. Een heel gewoon gezin. Ze wonen in een villawijk, hebben veel vrienden, leven een heel gewoon leven. Tot dochter Stella op een dag opgepakt wordt op verdenking van moord. Het slachtoffer is een zakenman die veel ouder is dan Stella. Kende ze hem? En welke reden zou ze dan gehad hebben om hem te vermoorden?

Na de proloog – die meteen veel vragen oproept – volgen drie hoofdstukken: de vader, de dochter, de moeder. Dat zijn dan ook de drie perspectieven van waaruit het verhaal verteld wordt. Dit levert een heel dubbelzinnig verhaal op. De sympathie van de lezer wisselt bij elk perspectief en ook het verhaal zelf krijgt telkens een nieuwe wending. Het blijft tot op het einde gissen wat er precies gebeurd is. Het verhaal zit vol verrassende plotwendingen. De spanning blijft hoog. De herkenbaarheid van de personages hakt er bij de lezer goed in. Wat zou jij doen als je dochter van moord beschuldigd werd? Ken je haar wel echt? Geloof je onvoorwaardelijk in haar onschuld? Wat doe je als zou blijken dat ze wel schuldig is? Blijf je haar steunen? En wat doe je als negentienjarige als je van moord beschuldigd wordt, de gevangenis ingaat, geen contact mag hebben met de buitenwereld en niet weet wat er met je zal gebeuren?

Met Een heel gewoon gezin levert Edvardsson een beklemmend verhaal, waarbij elke lezer denkt: ik hoop dat ik dit nooit moet meemaken.

Een heel gewoon gezin | Mattias Edvardsson | Uitg. Luiting-Sijthoff (2018) | 446 pg. | Vert. uit het Zweeds door Edith Sybesma

Goede buren

Ook in Goede buren vormt het gezin de kern van het verhaal. Ook hier is de strijd van een moeder om haar zoon te beschermen het belangrijkste thema. Het uitgangspunt: een aanrijding. In een woonerf in een klein gehucht in Zweden wordt Bianca aangereden door haar buurvrouw Jacqueline. Terwijl Bianca in het ziekenhuis voor haar leven vecht, vertellen flashbacks hoe alles tot deze dramatische toestand heeft kunnen leiden. Het leven in de villawijk is niet zo idyllisch als het lijkt en intrige loert achter elke hoek.

Persoonlijk vond ik de karakterschets van sommige personages een beetje uitvergroot. Bianca is bang voor bijna alles. Aan de andere kant lijkt ze wel erg gecharmeerd door buurman Ola, die nochtans ook geen onbeschreven blad is. Micke heeft met iedereen het beste voor, maar dreigt toch te vallen voor de charmes van buurvrouw Jacqueline. Die laatste kan absoluut niet tegen eenzaamheid en belandt daardoor van de ene rampzalige relatie in de andere. Dat haar zoon een lastige puber is voor wie misschien wel ergens een diagnose te vinden is, helpt ook niet. Zoon Fabian is dan ook weer niet zomaar de lastige puber die iedereen in hem ziet. Hij draagt een heleboel bagage mee, die een heel ander licht op de zaak werpt. En dan zijn er nog de kleinburgerlijke Åke en Gun-Britt, die op het eerste zicht de buurt bij elkaar proberen te houden, maar eigenlijk de aanstokers zijn van heel wat geroddel en wrijvingen.

De Kabaalstraat in Köpinge is de ideale setting voor het gekonkelfoes en de kleine en grote drama’s die er plaatsvinden. Hoewel de personages dus soms een beetje zwart-wit zijn, is wat ze meemaken wel heel herkenbaar voor ook in zo’n kleine gemeenschap woont. Zoals ik in de inleiding al vertelde, wisselt Edvardsson voortdurend van tijd (voor en na het ongeval) en van perspectief. Hierdoor zijn de misverstanden die ontstaan voor de lezer sneller duidelijk dan voor de personages. Die lezer kan zijn mening voortdurend bijstellen, terwijl de personages dat niet doen. Hier zit de spanning van het verhaal. Veel meer dan in de vraag of het nu wel of niet een ongeluk was. Wat het antwoord op die vraag zou zijn, was voor mij al redelijk vroeg duidelijk. Dat doet echter niets af aan de rest van de spanningsboog. Tenslotte gaat het er hier niet in de eerste plaats om wat er precies gebeurd is, maar wel hoe het zo ver is kunnen komen.

Goede buren | Mattias Edvardsson | Uitg. Luitingh-Sijthoff (2020) | 373 pg. | Vert. uit het Zweeds door Edith Sybesma

Mijn voorkeur gaat net iets meer uit naar Een heel gewoon gezin, maar ik ben zeker niet afgeknapt op Goede buren. En als de uitgeverij nog eens zo’n online leesclub organiseert, dan ben ik heel graag weer van de partij!

Met dank aan uitgeverij Luitingh-Sijthoff voor de beide recensie-exemplaren (en het lekkers voor tijdens de leesclub).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s