Vers van de pers: Zonder liefde – Stefan Brijs

“Onze harten zijn zwerfhonden die nooit een thuis zullen vinden.”

Ik ga eerlijk zijn. Als ik het achterplat van het boek gelezen had en het was niet van Stefan Brijs geweest, dan had ik het waarschijnlijk nooit opgepakt. Een veel te gevaarlijk onderwerp om te vervallen in eindeloos gefilosofeer over de liefde. Daar was ik dus bang voor. Gelukkig is Zonder liefde wél een boek van Stefan Brijs en hoefde ik dus nergens bang voor te zijn.

Ava en Paul leren elkaar kennen op het moment dat het hen beiden niet meezit in de liefde. Paul werd net verlaten door zijn vrouw, die er met een ander vandoor is. Ava zette zelf een punt achter haar relatie. Ze was bang voor de sleur die onvermijdelijk op de loer ligt als je lang bij elkaar blijft. Het klikt meteen tussen de twee. Ze hebben dezelfde interesses, voelen zich bij elkaar op hun gemak en er ontstaat op een heel natuurlijke manier een vriendschap tussen de twee. Hoewel Paul het zelf niet door lijkt te hebben, is het voor de lezer snel duidelijk dat hij meer voelt voor Ava dan omgekeerd het geval is.

Het eerste woord dat bij me opkomt na het lezen van Zonder liefde is ‘puur’. De manier waarop Ava en Paul met elkaar omgaan, is heel natuurlijk en puur. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat zij de perfecte relatie hebben. Als een soort van soulmates gaan ze op zoek naar echte liefde. Al vullen zij dat begrip wel op een totaal verschillende manier in. De relaties die ze aangaan, zijn al even puur. Geen verheven romances of passionele nachten (op één uitzondering na misschien). Wat ze beleven is ‘gewoon’. Het zijn dingen die we allemaal al wel eens meegemaakt hebben of zouden kunnen meemaken. Het zijn gevoelens die heel herkenbaar zijn: de zenuwen die Paul voelt bij zijn eerste blind date, de passie waarnaar Ava hunkert, de onzekerheid die je voelt bij het begin van een nieuwe relatie, de vanzelfsprekendheid waarmee de sleur uiteindelijk toch in een relatie sluipt, de drang van de mens om zich te binden, te settelen en de afkeer die anderen daar dan weer voor voelen. En ook: het niet herkennen wat vlak voor je neus ligt.  

Het hele boek deed me denken aan de jaren tachtig. Dat is niet alleen de periode waarin het verhaal zich zou kunnen afspelen – de tijd van brieven schrijven, contactadvertenties en vaste telefoons – maar het deed mij vooral ook denken aan politieseries uit die tijd. Je kent ze wel: mannelijke en vrouwelijke politieagent moeten samenwerken, er hangt duidelijk chemie in de lucht, maar er is niemand die dat lijkt te merken en er komt nooit iets van. Die sfeer voelde ik ook sterk in het boek. Dat was volgens mij ook waar de plot om draaide: hoe zou het met die twee uiteindelijk aflopen?

De keuze van die ‘oude tijd’ wekt ook een soort van heimwee op. Voor de liefde moest je nog moeite doen. Je schreef brieven naar elkaar. Telefoneren kostte geld. Je moest elkaar soms een hele week missen en al helemaal als één van de twee op reis vertrok. Om je tijd te verdrijven ging je naar de bioscoop of je ging de natuur in.  Je zag elkaar of je zag elkaar niet. En in de tijd dat je elkaar niet hoorde of zag, kon je fantaseren over wat zou kunnen zijn. Misschien zijn we dat, met alle nieuwe media, wel een beetje kwijtgeraakt. Ook in die zin was liefde toen misschien meer ‘puur’ dan vandaag. Of misschien ben ik nu gewoon zelf te veel aan het filosoferen.

De taal is zoals we die van Stefan Brijs kennen: beeldrijk, stof tot nadenken. Er zijn verschillende quotes in mijn aantekenboekje verschenen. Ik hou van mensen die met taal kunnen spelen. Stefan Brijs kan dat, zonder erin te overdrijven. Zo zegt Ava op een bepaald moment over haar ouders, die gescheiden zijn:

“Ze waren gewoon water en vuur. Aanvankelijk moet dat stoom hebben gegeven, maar ten slotte bleef er enkel rook over.”

Ik wou dat ik ook zo kon schrijven.

Zonder liefde is geen grote, meesterlijke roman over de liefde. Het is precies dat kleine, alledaagse, pure waarin zijn grootsheid schuilt. Het leest zo vlot, dat je het in één keer uitleest. Dat neemt echter niet weg dat je nog dagen loopt na te denken over wat je allemaal gelezen hebt.

Zonder liefde | Stefan Brijs | Uitg. Atlas Contact (2019) | 221 pg.

Bekijk op bol.com

Met dank aan Atlas Contact voor het recensie-exemplaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s