Een boek over een schrijfdocent die een boek schreef over haar overleden moeder. Het zou over mij kunnen gaan. Alleen ga ik nog veel moeten oefenen eer ik het zo mooi kan verwoorden als Kathy Mathys in Tot het glinstert.
We volgen Anna Kuyken – schrijfdocent en auteur – van 1996 tot 2018. Tijdens een masterclass in Brussel ontstaat een bijzondere band met haar vier studenten. Vooral de Amerikanen Emily en Bruce worden heel bepalend in haar leven. Met Emily ontspint zich een innige vriendschap, die echter verwatert als die een relatie begint met Bruce. Anna heeft het idee buitengesloten te worden en vindt het stiekem ook wel jammer dat Emily haar beschermende rol over Bruce overneemt. De relatie tussen het drietal wordt vanaf dan ambigue en ingewikkeld.
In 2018 wordt Anna weer met het verleden geconfronteerd als een van haar studenten tijdens een zomercursus Billie blijkt te zijn, de dochter van Emily en Bruce. Het meisje is op zoek naar antwoorden over haar inmiddels overleden vader. Dat maakt Anna heel nerveus en voor haar is het een startsein om zelf met dat verleden in het reine te komen. Dat er iets niet helemaal zuiver is rond de zelfmoord van de inmiddels beroemde auteur, schemert al door van bij het begin. Door de afwissselende verhaallijnen in heden en verleden kom je mondjesmaat te weten wat er precies gebeurd is.
Zoals ik het nu beschrijf, zou je denken dat Tot het glinstert een misdaadroman is van dertien in een dozijn. Dat is echter buiten het literaire talent van Mathys gerekend. In een beeldende en tegelijk heel zintuigelijke stijl neemt ze haar lezer mee in de leefwereld van Anna. Het strand, de wieren waardoor haar moeder geobsedeerd was en die ze schilderde, de Noorderkamer waar de masterclass doorging, de avonden op café of bij de vijver …. het was alsof ik er zelf bij was.
Sommige verhalen moeten het vooral hebben van de manier waarop de plot in elkaar geweven is, de manier waarop de spanning opgebouwd wordt. Andere auteurs focussen dan weer op hun personages en de manier waarop die doorheen het verhaal evolueren. Mathys vindt een perfect evenwicht tussen de twee. In 2018 bevindt Anna zich in St Ives om meer te weten te komen over de achtergrond van haar eigen moeder. Tegelijk reconstrueert ze wat zich tussen 1996 en 2007 tussen de vijf vrienden afgespeeld heeft. Ze is van een onzekere jonge vrouw die op zoek was naar erkenning, vriendschap en aansluiting uitgegroeid tot een zelfstandige vrouw die weet wat ze wil. Zonder filosofisch te gaan doen overdenkt ze haar relaties: met de vier, met haar man, met haar familie en dan vooral met haar vader. Ze was heel jong toen haar moeder stierf, maar ook daar is ze op zoek naar antwoorden.
En daar komt meteen een interessant thema om de hoek kijken dat in het boek veelvuldig aan bod komt: hoe betrouwbaar zijn onze herinneringen en hoe vrij zijn we om ze zelf naar onze hand te zetten? Het is een gegeven dat in de schrijfsessies meerdere keren aan bod komt en waar alle auteurs in het boek gretig de grenzen van opzoeken.
Ook ouders vormen een belangrijk thema. Anna’s moeder stierf toen ze nog heel jong was. Zelfde voor Bruce en de relatie met diens vader is allesbehalve gezond. Ook Billie moet het al jong zonder vader stellen. Elk gaat op zijn eigen manier met dit verlies om. Anna zoekt haar moeder in de plekken waar ze vroeger kwam. Bruce schrijft een bestseller over zijn vader en Billie daagt Anna en Emily uit de waarheid over haar vader te vertellen. Als een rode draad verweeft dit thema de verhalen van de verschillende personages met elkaar.
Naast dit alles spreken voor mij ook de schrijflessen erg tot de verbeelding. Wat had ik graag bij Anna die masterclass bijgewoond. Zelfs zonder dat ik er zat heeft ze me doen nadenken over het verschil tussen memoires, autobiografieën en autobiografische romans. Ik kreeg meteen zin om zelf weer mijn pen op te duikelen. En als Kathy Mathys uit haar eigen ervaringen putte, dan zie je mij misschien ooit wel eens bij haar in de klas zitten.
Als ik heel eerlijk ben: ik denk dat ik dit boek misschien nog wel eens opnieuw ga lezen. Ik was toch wel erg nieuwsgierig wat er met Bruce gebeurd was. Nu ik dat weet, kan ik mij gaan focussen op de rest van het verhaal. Ik ben zeker dat er nog veel te ontdekken valt. Misschien bespreken we deze ooit wel eens in onze leesclub. Dit boek blijft sowieso in mijn kast staan om nog eens opnieuw vast te nemen.
Tot het glinstert | Kathy Mathys | Uitg. Ambo/Anthos (2024) | 327 pp.
Met dank aan de uitgeverij voor het recensie-exemplaar.
Geef een reactie