boek&babbel

Toen ik een kind was, las ik verhalen over een witte tweeling met een papa en een mama. Als tiener werden dat boeken over meisjes die op jongens verliefd werden en er was één reeks die al eens een ‘gewaagd’ onderwerp zoals een tienerzwangerschap durfde aan te kaarten. Toen Dirk Bracke met Het uur nul debuteerde, studeerde ik voor leerkracht Nederlands en over dat boek werd hel en verdoemenis uitgesproken. Toen hij braaf een autistisch meisje in zijn tweede boek opvoerde, kraaide er geen haan naar dat ze misschien wel heel stereotiep neergezet werd.
Ik ben al lang niet meer jong en gelukkig is er in jeugdboekenland ondertussen veel veranderd. Het was een proces van zoeken, vallen en opstaan, maar ondertussen zijn er genoeg auteurs die wél weten hoe ze diversiteit in hun boeken aan bod kunnen laten komen. Het thema van deze week is dan ook ‘anders dan anders’. En dat heb ik zo ruim mogelijk willen opvatten. Aan jullie om te oordelen of ik daarin geslaagd ben.

Om voor te lezen

Wat als? – Ine De Volder en Michaël Olbrechts (ill.)

Ondertussen bestaan er twee boekjes in deze fantastische reeks. Wat als de maan van kaas was, tijgers niet gevaarlijk waren, poezen konden vliegen en heksen geen bezems hadden? Wat zou er dan gebeuren? De luisteraars krijgen telkens zelf een suggestie, maar kunnen er ook helemaal op los fantaseren. Bovendien valt er op de illustraties zoveel te ontdekken dat je uren zoet bent met deze boekjes. Ik gebruikte ze al vaak om voor te lezen. Iedere keer een groot succes door de interactie.

151 boeken – Pim Lammers

In de boekenkast op school staan 151 boeken. Rosa herkent zich in geen ervan. Dan vindt ze een oplossing: ze neemt haar bruine potlood en begint te kleuren.
Op een heel speelse en natuurlijke manier brengt Tim Lammers diversiteit ter sprake. En als je goed naar de tekeningen kijkt, dan zie je dat het niet alleen over het bruine kleurpotlood gaat. Dit boek haalde terecht de selectie van de Leesjury.

Het perfecte paar – Katrien Benaets

Prins Theo wil er netjes uitzien, want prinses Febe komt vandaag op bezoek. Helaas is hij nogal een sloddervos als het op sokken aankomt. Van zijn lievelingspaar vindt hij maar één sok. Waar is die andere toch gebleven? De tijd dringt, want prinses Febe kan elk moment voor de deur staan. Gelukkig is er voor alles een oplossing.

Voor lezers van 6 tot 12 jaar

De oorlog die mijn leven redde – Kimberly Brubaker Bradley

Ada heeft een klompvoet en daardoor wordt ze door haar moeder weggestopt en mishandeld. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en Ada verhuist naar het Engelse platteland. Onder Susans vleugels bloeit ze helemaal open.
De avonturen van Ada gaan verder in het vervolg: De oorlog die ik eindelijk won.

George – Alex Gino

George voelt zich van binnen een meisje, maar dat durft hij aan niemand te zeggen. Als op school het toneelstuk Charlottes Web opgevoerd zal worden, wil George graag de hoofdrol spelen. Alleen is die rol voor een meisje weggelegd en de juf ziet haar nu eenmaal als een jongen. Samen met haar beste vriendin zoekt George een oplossing. Door consequent de voornaamwoorden zij en haar te gebruiken, maakt Alex Gino (zelf transgender) dit boek heel invoelbaar.

Wolvenweer – Simon van der Geest en Karst-Janneke Rogaar (ill.)

Geen boek over weerwolven, maar over een wolf die bij vollemaan in een mens verandert. En dat vindt wolvin Masja, die stiekem een oogje heeft op Iwan, niet zo stoer. Ook de andere wolven lachen Iwan uit en weten niet goed wat ze met hem aan moeten. Tot er iets gebeurt wat hun de ogen opent.
Dit boekje verscheen in de reeks Tijgerlezen.

Voor lezers van 12 tot 15 jaar

In de ruimte is het stil – Nicole Panteleakos

Van dit boek krijg ik nog steeds kippenvel.
Het is begin 1986. Nova is in een nieuw pleeggezin ondergebracht. Daar zou ze het echt wel naar haar zin hebben als haar zus Bridget er ook bij zou zijn. Nova is zwaar autistisch en kan zich heel moeilijk uitdrukken. Bridget begreep haar, maar die is er nu niet. Nova is heel slim en enorm geïnteresseerd in alles wat met de ruimte te maken heeft. Ze telt af naar de lancering van de Challenger en hoopt dat Bridget tegen dan terug zal zijn.
Ik kan niet veel over dit boek vertellen. Alleen dat het zowel hartverwarmend als -verscheurend is.

Verhalen over kinderen die anders durven te zijn – Ben Brooks en Quinton Winter (ill.)

Dit boek bevat honderd verhalen van beroemde personen die bijzondere dingen gedaan hebben doordat ze zichzelf durfden te zijn. Denk aan Andrea Bocelli, Björk of Andy Warhol. De korte verhalen zijn ideaal om af en toe eentje mee te pikken en je vooral te laten inspireren.  

Laat ons zien wie je bent – Elle McNicoll

Cora is een eenling. Ze raakt geïntrigeerd door het werk van het Pomegrenate Instituut. Daar maken ze hologrammen van beroemde mensen en binnenkort ook van gewone stervelingen. Op die manier kan je iemand na zijn overlijden nog eens terugzien. Als Cora gevraagd wordt om mee te werken aan het project, merkt ze dat niet alles er is zoals het lijkt.
Een boeiend sciencefictionverhaal.

Voor young adults

Wat ons nog rest – Aline Sax

Deze roman is om verschillende redenen anders. Niet omdat de personages anders zijn, maar omdat het de lezer op verschillende manieren verrast. Ten eerste is dit een versroman. Voor sommige lezers even wennen, voor andere net een verademing omdat er minder tekst op één pagina staat. In ieder geval past het verhaal wonderwel binnen deze vorm.
Daarnaast vertelt Aline Sax ook nog eens het verhaal van de Tweede Wereldoorlog, maar gezien door de ogen van een Duits meisje, een standpunt dat je in jeugdliteratuur maar weinig tegenkomt. Het boek gaat over de vrouwen en kinderen in de oorlog. Zij die achterbleven. Niet alleen tijdens, maar ook vaak na de oorlog. Zij die zichzelf elke dag bijeen moesten rapen en tegen wil en dank moesten doorgaan. In de hoop dat hun mannen de weg naar huis nog zouden mogen vinden. In angst ook over hoe die mannen uiteindelijk zouden terugkeren. Een boek dat ik iedere leerkracht zou aanraden. Opdat die het zelf aan zijn leerlingen zou doorgeven.

Het (niet zo) orthodoxe leven van Hoodie Rosen – Isaac Blum

Isaac Blum vertelt het verhaal over een joodse wijk in een Amerikaanse buurt die niet op ‘anderen’ zit te wachten. Hoodie Rosen is er met zijn gezin komen wonen, sterk tegen de zin van de burgemeester. Aanvankelijk heeft hij niet zo veel last van de beschimpingen, pesterijen en vernederingen van de andere bewoners. Tot hij verliefd wordt op de dochter van de burgemeester.
Dit boek geeft zeker geen eenzijdige kijk op welke geloofsovertuiging dan ook. Daar zorgt het sarcasme van Hoodie wel voor.
Je kan hier een uitgebreide recensie over het boek lezen.

Gender queer – Maia Kobabe

Een graphic novel is sowieso al een beetje anders. Deze is voor lezers die tegen een stootje kunnen. Maia Kobabe vertelt over hun eigen zoektocht naar diens identiteit en doet dit soms in heel expliciete beelden. Ik leerde heel veel bij over genderqueerness en vind dit zeker een waardevol boek. Alleen dus nogal expliciet. Kobabe schreef het boek om aan hun familie en vrienden te vertellen welke weg die afgelegd had om zichzelf te ontdekken.

Voor volwassenen

Een ander leven – Bart Moeyaert

Een biografie, maar dan anders. Voor haar zeventigste verjaardag neemt Bart Moeyaert zijn moeder mee naar Parijs. Wij namen de onze voor haar vijfenzestigste (en laatste) mee naar Rome, maar daar stopt de overeenkomst. De reis van Bart en zijn moeder vormt de rode draad door zijn herinneringen aan zijn jeugd en zijn vroege schrijversbestaan (dat – laten we wel wezen – heel vroeg begon). In zijn typische poëtische stijl neemt niet alleen de auteur, maar vooral de mens je mee doorheen zijn struggles en overwinningen. Een boek om te koesteren, om jezelf af en toe in te herkennen (ik was ook zo’n bakvis die dweepte met de jonge schrijver) en vooral om – net als goede koffie – traag te laten binnensijpelen.

De donkere kant van Sally Diamond – Liz Nugent

“‘Zet me maar bij het vuilnis,’ zei hij vaak. ‘Als ik doodga, zet me dan maar bij het vuilnis.”

En dat doet Sally dus. Zich van geen kwaad bewust verbrandt ze haar vader in de verbrandingsoven achter haar huis. Dat is namelijk wat hij haar opgedragen heeft. En Sally neemt nu eenmaal alles letterlijk. Want ze heeft een socialevaardigheidsprobleem. Ook dat heeft haar vader haar verteld. Waar ze die vandaan heeft, kom je mondjesmaat te weten. En dat is meer dan schokkend. Sally Diamond zal je niet snel meer loslaten.
Voor Hebban schreef ik er deze recensie over.

Zomervacht – Jaap Robben

Nog zo’n boek dat is blijven hangen. Het beklemmende verhaal van de dertienjarige Brian en zijn verstandelijk gehandicapte broer. Die laatste verblijft in een instelling en zijn vader heeft er een sport van gemaakt hem zo weinig mogelijk te zien. Tot de instelling sluit voor renovatie en vader een serieuze premie kan opstrijken als hij Lucien in huis haalt. De zorg valt echter helemaal op de schouders van de dertienjarige Brian. En dat is niet simpel. De manier waarop de broers stilaan naar elkaar toegroeien staat in schril contrast met de schrijnende thuissituatie waarin ze zich bevinden.

Meer lezen

Ook dit jaar maken Nienke van BookSomeTea en Naomi van Hoofdtaal hun eigen tiplijst. Neem dus zeker ook eens een kijkje op hun blog.

Nog niet genoeg? Op de boekenzoeker van Iedereen Leest kan je heel gemakkelijk per leeftijd en thema op zoek naar je volgende favoriete boek.